loader image

چـشم‌انـداز مبادلات بهینه برق و گازطبیعی بین ایران و کشورهای همجوار

خلاصه مدیریتی

جمهوری اسلامی ایران پتانسیل آن را دارد تا با تکیه بر ذخایر هیدروکربنی، برخورداری از شبکه برق و گازطبیعی گسترده و موقعیت ممتاز جغرافیایی به قطب انرژی منطقه تبدیل شود. در طی سال‌های اخیر این پرسش کلیدی همواره ذهن سیاست‌گذاران را به خود معطوف داشته که اولویت‌ صادرات با کدام‌یک از این دو حامل انرژی است. برای پاسخ به این سوال، پروژه‌ای مطالعاتی با هدف برنامه‌ریزی بلندمدت مبادلات حامل‌های انرژی (به ویژه برق و گاز) بین ایران و کشورهای همسایه در پژوهشگاه نیرو تعریف شده است. در این مطالعه، با استفاده از ابزارهای مدل‌سازی و برنامه‌ریزی بلندمدت انرژی شامل مدل‌های عرضه و تقاضا، تحلیل جامع سیستم عرضه انرژی صورت گرفته است. مدل پس از تأمین تقاضای داخلی، مازاد تولید را به صادرات اختصاص خواهد داد و یا برای جبران کسری تولید، واردات حامل‌های انرژی پیشنهاد خواهد شد. امکان مبادلات گاز با هفت کشور ترکیه، عراق، ارمنستان، پاکستان، افغانستان، ترکمنستان و آذربایجان و امکان مبادلات برق با یازده کشور ترکیه، عراق، ارمنستان، روسیه، پاکستان، افغانستان، ترکمنستان، آذربایجان، عمان، کویت و امارات در نظر گرفته شده است. نتایج در قالب سناریوی ادامه روند کنونی و دو سناریوی صرفه‌جویی انرژی مورد بررسی قرار گرفته و از این مسیر، پیشنهادهایی برای توسعه تبادلات برق و گاز به شرح زیر ارائه شده است:

– با ادامه روند کنونی در مصرف حامل‌های انرژی و با فرض بهره‌برداری کامل از پتانسیل منابع کشور،‌ حداکثر می‌توان تا سال ۱۴۱۰ به صادرات برق و تا سال ۱۴۰۷ به صادرات گاز ادامه داد و پس از آن کشور با کسری قابل توجهی برای تأمین نیازهای داخلی مواجه خواهد شد. بنابراین در چنین شرایطی سرمایه‌گذاری برای ایجاد شبکه انتقال برق یا خط لوله انتقال گاز به کشورهای همجوار صرفاً با هدف صادرات حامل‌های انرژی، منطقی به نظر نمی‌رسد. چرا که معمولاً قراردادهای صادرات برق و گاز تعهدات بلندمدتی را برای کشور در پی خواهد داشت. مگر آنکه چاره‌ای برای کنترل رشد تقاضای داخلی اندیشیده شود تا از این رهگذر مازاد تولید داخلی، برای مصارف صادراتی اختصاص یابد.

– تحقق اهداف مندرج در سند چشم‌انداز ۱۴۰۴ برای کشور الزامی است. اما باید به این نکته توجه داشت که توسعه کمّی پیش‌بینی شده در این سند، برای تأمین نیازهای آتی انرژی کشور کفایت نمی‌کند. این امر لزوم تهیه و تدوین یک سند چشم‌انداز دیگر با افق بلندمدت را نشان می‌دهد. بدیهی است که توسعه کیفی باید به عنوان یک راهبرد کلیدی در این سند دنبال شود.

– پیگیری و تلاش مسئولین برای صادرات برق، گاز یا هردو اینها، بدون اجرای سیاست‌های صرفه‌جویی انرژی تقریباً بی‌فایده خواهد بود.

– همزمان با توسعه میادین پارس جنوبی، مصرف سوخت مایع می‌تواند به صورت کامل از سبد بخش نیروگاهی در میان‌مدت حذف شود. اما ادامه رشد مصرف گازطبیعی در سایر بخش‌های مصرف‌کننده و عدم امکان توسعه بیشتر منابع گازی، وابستگی شدیدی به سوخت‌های مایع در بلندمدت ایجاد خواهد کرد. این بدان معناست که کلیه تلاش‌های کشور برای حذف سوخت مایع در بخش نیروگاهی بی‌اثر خواهد شد و دومین کشور دارنده ذخایر گازطبیعی جهان برای جبران کسری خود به واردات قابل توجه گازطبیعی متکی خواهد شد.

– در صورت اجرای سیاست‌های صرفه‌جویی انرژی، خالص صادرات سالانه برق و گازطبیعی کشور به ترتیب حداقل معادل ۱۵ میلیارد کیلووات ساعت و ۳۰ میلیارد متر مکعب خواهد بود.

– از آنجا که هزینه تولید گازطبیعی در کشور نسبتاً پایین است، بنابراین تغییرات قیمت صادرات این حامل، تاثیر چندانی بر حجم آن ندارد. بنابراین مهمترین نکته در صادرات گاز طبیعی، وجود بازارهای صادراتی پایدار است. لکن صادرات برق در قیمت‌های کمتر از ۵/۵ سنت بر کیلووات ساعت از جذابیت چندانی در بلندمدت برخوردار نیست. بنابراین در بازاریابی صادرات برق، قیمت هم نقش مهمی ایفا خواهد نمود.

– بدیهی است که پیشنهاد مدل برای توسعه صادرات برق و گازطبیعی استفاده از ظرفیت خطوط تبادل برق و گاز موجود بین ایران و کشورهای همجوار است. بر این اساس، حفظ و توسعه صادرات برق و گازطبیعی با همسایگان غربی کشور یعنی عراق و ترکیه از اولویت بیشتری در مقایسه با سایر کشورها برخوردار می‌باشد.

– در سناریوهایی که با کمبود برق و گازطبیعی مواجه هستیم، واردات برق و گاز طبیعی از طریق همسایگان شمالی کشور پیشنهاد می‌شود.

خلاصه:

خلاصه‌ای ثبت نشده است.

برچسب‌ها:

دسته‌ها:

دریافت فایل پیوست:

برای دسترسی به فایل پیوست وارد حساب کاربری خود شوید. 
برای دسترسی به گزارش حاضر و مطالعه آن با ما تماس بگیرید. 
تعداد صفحات: 34 صفحه
حجم فایل: 9 مگابایت
پیشنهاد برای مطالعه:

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

خلاصه:

خلاصه‌ای ثبت نشده است.

برچسب‌ها:

دسته‌ها:

دریافت فایل پیوست:

برای دسترسی به فایل پیوست وارد حساب کاربری خود شوید. 
برای دسترسی به گزارش حاضر و مطالعه آن با ما تماس بگیرید. 
تعداد صفحات: 34 صفحه
حجم فایل: 9 مگابایت
پیشنهاد برای مطالعه: